• صفحه اصلی
• یادداشت ها
• مقالات
• کتابخانه الکترونیک
• پرسش و پاسخ
• تازه ها
• گالری
• درباره ما
• ارتباط با ما

تازه ها - سلسله مباحث تاریخ تدوين حديث - جلسه پنجم

عصر امام صادق
ويژگى خاص: ادوار تاريخى مهم و مشكل
1 . آغاز امامت سال 114.
2 . قيام زيد و تاثيرات آن
* اكثريت شيعه در كوفه و قيام زيد در كوفه.

* ايجاد بحران در شيعه: لزوم قيام در مقابل ظالم.
* مطلوب شيعه كوفه: تاييد امام صادق اين قيام را.
* موقعيت صعب امام: تاييد و عدم تاييد قيام.
* امام مراعات تقيه: زيد را غير علنى، تاييد نمود.
3. بعد قيام زيد: بقاى نشاط و حركت سياسى در شيعه.
4. ايجاد خط غلو سياسى.
5. آغاز مخالفت با بنو اميه، فضاى باز سياسى.

گروهاى معارض:
الف . سادات حسنى: به رهبرى عبد اللّه‏ محض (عبد اللّه‏ بن حسن بن حسن بن على).
ب . عباسيان: ابراهيم الامام و برادرش ابو جعفر منصور: (اضعف خطوط فكرى).
ج . شيعيان: اميد شيعيان به قيام امام صادق
6. دوران مبارزه و براندازى حكومت اموى.
آغاز انقلاب با تبليغات فرهنگى
ان ابراهيم الامام انفذ الى ابى مسلم لواء النصره، مكتوب عليها: اُذِن للذين يقاتلون بانهم ظُلموا و انّ

اللّه‏ على نصرِهم لقدير.
* نامه ابو مسلم به امام وعدم قبول آن.
لما بلغ ابا مسلم موت ابراهيم الامام وجه بكتبه الى الحجاز الى جعفر بن محمد و عبد اللّه‏ بن الحسن و
محمد بن على بن الحسين يدعو كل واحد منهم الى الخلافه فبدا بجعفر فلما قرا الكتاب احرقه و قال: هذا
الجواب...
فاتى عبد اللّه‏ بن الحسن فلما قرا الكتاب قال: انا شيخ ولكن ابنى محمد مهدى هذه الامه...
لقد علمتُ خلاف ما تقول ولكنه يحملِك على ذلك الحسد لابنى...

7. پيروزى حكومت عباسيان:
* پيروزى سال 132 (خطبه رسمى سفّاح در مسجد كوفه: عباسيان را «اهل بيت»
ناميد.
* وضعيت آرام براى شيعه: 4 سال طلائى!
* عبد اللّه‏ صفاح و تصفيه اعداء بنى اميه و غفلت او معارضان داخلى.
* جعل حديث در مدح سفاح: «عن رسول اللّه‏: منا السفّاح ومنا المنصور ومنا المهدى:
تاريخ مدينه دمشق ج 32 ص 280.

* صدور زيارت عاشورا در اين زمان: اوج حمله و كشتار بنى اميه (عبد اللّه‏ در خطبه
مسجد كوفه خود را سفّاح «خونريز» ناميد).
* بهره‏بردارى فرهنگى عالى امام در اين زمان.
8. آغاز سخت‏گيرى:
* مرگ عبد اللّه‏ سفاح، سال 136، آغاز خلافت برادرش منصور
* حمله به معارضان داخلى: از بين برداشتن رقباء سياسى.
* قطار انقلاب، همسفران خود را پياده مى‏كند.

ـ قتل ابو مسلم
ـ قتل قتل اولاد امام حسن، (نفسس زكيّه) قيام او سال 145: (معلى بن خنيس: دعوت به سوى او: ثم دعى
الى محمد بن عبد اللّه‏ بن الحسن بن الحسن).
* دعاى ام داود (پسر او در زندان: اين عهد).
* احضار امام صادق به بغداد.
9. شهادت امام صادق وآغاز امامت امام كاظم.
*********************************

*********************************

وجه تسميه مذهب جعفرى
الف. تطورهاى مختلف بر شيعه در اين عصر، و عملكرد مطلوب امام در مديريت و حل مشاكل مذهب.
حالات مختلف سياسى در زمان امام صادق، نمونه در ديگر امامان ما ندارد.
هدف امام صادق
حفظ كيان علمى تشيع در سخترين شرايط.

(ظهور عصر ذهبى در تدوين حديث)
مقايسه مكتب جعفريه با زيديه
* قيام زيديه، بعد شهادت زيد، زيديه هجرت به يمن
* دور شدن از مركز جهان اسلام
* تشكيل حكومت در يمن
ضعف تراث علمى زيديه و عدم جبران آن تا امروز.
* مشكل اساسى زيديه تا امروز: ضعف تراث علمى: بيشتر فتاوى آنها متاثر از اهل سنت

است.
* توجه به مسائل سياسى: ضعف مبانى علمى: چيزى كه در خط غلو سياسى هم پيش
آمد!
*********************************
*********************************
بررسى حركت تدوين:
آغاز عصر ذهبى در تاليف كتب حديث: ريشه‏هاى مسلك فهرستى

مقدمه مهم در بحث تدوين حديث: آشنايى با خط اعتدال وخط غلو و تمييز بين اين دو.
وجود اجواء سياسى در فكر سياسى: تاثير در تكوين خط غلو
نمونه هايى از خط غلو
در عصر امام صادق
الف. مفضّل:
* مفضل بن عمر: امام و شاخص اين خط.
* تبدبل شدن به سمبل: (يك مثال: خط عرفان: حكايات زيادى را به ليلى و مجنون: رمز وسمبل

است).
* غلات اكثر ما عندهم ينتسبونه الى مفضل
* تراث مفضل غير نقى جدا.
مفضل: ثقه، اما مشكل چه بوده است؟
دقت در كلام قدما:
نجاشى: قيل انه كان خطابيا.
فاسد المذهب.

والرواه له مضطربون الروايه.
ابن الغضائرى: خطابى!
دقت ويژه در خطابى بودن و عدم آن!
* مشكل مفضل: مسامحه در حديث - عدم كذب قطعا.
* شاهد ديگر: محمد بن سنان
ترجمه او:
رجل ضعيف جدا

قال الفضل بن شاذان: لا اُحِلّ لكم ان ترووا احاديث محمد بن سنان...
روى عنه انه قال عند موته: لا ترووا عنى مما حدثت شيئا فانما هى كتب اشتريته من السوق!! رجال
ابن داود ج 1 ص 505.
مشكل مهم خط غلو: اعتماد به صرف وجاده.
مقايسه عملكرد خط غلو با خط اعتدال:
نجاشى رقم 80: ترجمه الوشاء:
سند خبر:

* ابن شاذان (مشايخ نجاشى كلهم من الثقات)
* احمد بن محمد بن يحيى (خانواده علمى و تراث علمى)
* سعد بن عبد اللّه‏
* احمد بن محمد بن عيسى:
سند خبر مصححه:
خرجت الى الكوفه فى طلب الحديث فلقيت بها الحسن بن على الوشاء فسالته ان يخرِج لى كتابَ العلاء
بن رزين و ابان بن عثمان الاحمر.

فاخرجهما الى فقلت له: احب ان تجيزهما لى.
فقال لى: يا رحمك اللّه‏، ما عجلتك! اذهب فاكتبهما واسمع من بعد.
فقلت: لا آمن الحدثان،
(نكته مهم):
لو علمت ان هذا الحديث يكون له هذا الطلب لاستكثرت منه فانى ادركت فى هذا المسجد تسعمأه شيخ
كل يقول: حدثنى جعفر بن محمد.
* مرحله اوج حديث (عصر ذهبى: زمان امام صادق - شهر كوفه 900 شيخ و استاد)

* محفل رسمى حديث (احتمالا همان 4 سال طلائى بوده)
* بعدا افول حديث، زندان شدن امام كاظم وسختگيرى بر شيعه
* مكتب قم و اوج حديث!! (نقش مكتب قم و دور بودن از اجواء سياسى)
* مشكل مفضل: كثره النسبه اليه.
ابن الغضائرى: ص 87: وقد زيد عليه شى‏ء كثير وحمَل الغلاه فى حديثه حملا عظيما، ولايجوز ان يُكتب حديثه!!

* مفضل در زمان امام صادق: له دور بارز، (ارتباط با اسماعيل بن الامام)

سمعت ابا عيد اللّه‏ يقول للمفضل: يا كافر يا مشرك ما لك و لابنى! يعنى اسماعيل. كان منقطعا اليه يقول فيه مع الخطابيه ثم
رجَع بعد: (رجال الكشى ص 321).
زمان امام كاظم نقش او كمرنگ شد (قبول امامت امام كاظم).
* وضع و جعل به اسم مفضل

فایل های ضمیمه

• project_file_14(1).rtf

تعداد بازديد: 58